Saturday, December 30, 2017

YUKON. Urre bilatzaileen arrastoei jarraituz.


Yukon Lurraldearen hiriburuan gaude, Whitehorsen, Kanadako ipar mendebaldean.

Lagun talde bitxia osatu dugu bidai honetarako. Gazteenak, Eunatek, 16 urte ditu, ondoren Mattin dator, 17, Aitor 23, Nagore 36, ni neu 48, Josu 58, Ane 59 eta Alito 64. Batzuk ez dugu elkar ezagutzen. Josu da elkartzean gaituena, denok bere lagunak gara eta berak banan-banan bidaia egitea proposatu digu.






Hona iritsi aurretik “The Chilkoot Trail” mendiko ibilaldia egin dugu Skagwayetik Benneteraino. Bide hau eginez hasi zuten beren odisea 1897ko udazkenean urre bila abiatu ziren 100.000 lagunek.



Benneten txalupak eraiki zituzten eta Dawson Cityraino Yukon ibaian behera jo zuten. Bide luzea eta arriskutsua. Laku luzeetako olatuetan eta Yukon ibaiko ur lasterretan ausart haietako askoren ametsak ito ziren betirako...



Gu, berriz, Bennetetik Whitehorsera trenez eta autobusez joan gara. Benneten bertan kanoak hartzea logistikoki oso zaila eta garestia zelako.



Euria goitik behera ari duela, jakiak eta beharko ditugun trasteak plastikozko bidoi estankoetan sartu ditugu, eta arropa, berriz, poltsa iragazgaitzetan. Datozen bi asteak uretan pasako ditugu eta funtsezkoa de dena ondo babestea. Hiru kanoatan dena ondo orekatu eta fardel guztiak behar bezala lotu ondoren, ibaian sartzeko prest gaude. Ibaiertzean korronte indartsuari begira isil-isilik gelditu gara. Blai eginda gaude eta hotz egiten du. Inork ez du ezer esaten baino gehienok zer demontre egiten ote dugun hemen galdetzen diogu geure buruari.



Kezkaz beterik kanoetan sartu eta bagoaz. Ibaiaren indarra nabaritzen dugu. Kanoak pentsatu baino egonkorragoak dira. Lehenengo arraunkadekin tripetako tximeletak uxatu ditugu eta aldartea alaitu zaigu. Arrano burusoilak inguruan hegan eta bide bazterreko zuhaitzetako adarretan zelatan ditugu. Konturatu orduko Whitehorseko azken etxeak atzean utzi ditugu eta gizakiaren aztarnarik gabeko paisaiaz inguraturik gaude. Atertu egin du eta korronte indartsuak lagunduta azkar goaz. Magikoa da dena eta pozak eragindako garrasiren bat ere bota dute gazteenek. Gaur, 55 kilometro luze dituen Laberge lakuan sartu aurretik geldituko gara.







Dena berria da eta gaua igarotzeko leku bila hasi garenean kezkak esnatu zaizkigu berriz ere. Kanoak ibai bazterrera eraman aurretik, lehendabizi toki egokia topatu behar dugu, ondoren denok ados jarri eta bukatzeko mugimendu guztiak ondo egin behar ditugu nahi dugun tokian gelditzeko eta kanoak ez iraultzeko. Unea iritsi da. Hondartza moduko bat ikusi eta, banan-banan, ondoren hamaika aldiz egingo ditugun lurreratzeko maniobrekin hasi gara. Lurrean salbu eta pozik gaude! Kanoak ur ertzetik atera eta egunero bi aldiz errepikatuko dugun erritualarekin hasi gara: kanoetatik dena atera, dendak jartzeko toki aproposa prestatu, dendak jarri, sua egiteko egurra bildu eta sua piztu, afaria prestatu...




Ordu luze baten ondoren eta kafe kikara bero bat eskuetan paradisuan sentitzen gara. Oso pozik gaude denok. Goizeko azken prestaketak eta estresa, ibaian sartu aurreko urduritasunak eta kezkak oso urrun gelditu dira eta bakoitzak gure barrenak hustutzeari ekin diogu, txantxa eta barre artean. Afaldu ondoren bihar aurretik dugun Laberge lakua izan dugu hizketagai. Urre bilatzaileentzat arrisku handienetakoa zen laku hori igarotzea. Bertako ura oso hotza da eta ia egunero olatu handiak eta haize zakarra altxatzen dira eguerditik aurrera. Goizeko 6:30etan jaiki eta gosaldu, kanpalekua jaso eta kanoak prestatu ondoren 8:00etarako irteteko prest gaude.




Arraunean hasi gara eta korrontea lagun berehala ikusi dugu ibaia zabaltzen. Labergen sartu gara. Itsasoan gaudela dirudi, aurretik ura besterik ez eta aldeetara begiratuta ere oso urrun antzematen dugu bestaldeko ertza. Urak oso lasai daude eta korronterik izan ez arren azkar goaz. Pozak, hala ere, ez du luze iraun. Olatuak altxatzen hasi dira eta arraunketa asko zaildu da. Ez dugu ia ezer aurreratzen. Atsedena hartzea erabaki dugu. Zerbait jan ondoren berriz ere uretan sartu gara. Olatuak pittin bat baretu badira ere haizea zakartu egin da eta arraun egitea are eta nekezagoa da. Bi ordu amaiezinen ondoren enbor lehorrez betetako harrizko hondartza batean gelditzea erabaki dugu. Mapak aztertuta hiru kilometro besterik ez ditugula aurreratu ikusi dugu. Lehertuta eta etsita gaude. Ingurura begiratuta umoreko jartzea ez zaigu batere zaila egin. Makal ederren basoa dugu atzealdean, ateri dago eta natura basati eta birjinaren erdian gaude. Zer gehiago eska genezake? Inguruko muino batera igo gara. Hartzen beldurra baretu bazaigu ere piper minaren espraia eskuetan daramagu badaezpada, eta erne goaz. Tontorretik lakuaren handitasunaz jabetu gara.




Olatuak eta haizea gaur zein goiz zakartu diren ikusita biharamunean oso goiz irtetea erabaki dugu. Bihar, laku osoa zeharkatzeko falta zaizkigun 35 kilometroak egin nahi ditugu.
Goizeko 5:30ean jaiki eta ilunpean abiatu gara. Hotz egiten du, 5ºC besterik ez. Behin arraunean hasita bizkor berotu gara, oinak izan ezik; kanoan oinak beti hotz. Lehendabiziko ordua zoragarria izan da. Arraunak ur bareak hausterakoan sortzen duen soinu lasaigarriak eta iluntasunean joateak oraindik ametsetan gaudela sinestarazten digu. Haizea esnatzearekin, ordea, gu ere errealitatera itzuli gara. Borroka egiteko eguna izango da gaurkoa ere! Ibaian mapekin kokatzea errazagoa da, baina lakuaren bazterrak ez digu erreferentzia garbirik eskaintzen eta GPSrik ekarri ez dugunez ez dakigu oso garbi non gauden. Bost ordu daramatzagu arraunean eta gure ustearen arabera oraindik 10 kilometro falta zaizkigu. Halako batean lurmutur bat zeharkatu eta lakuak jarraipenik ez duela ikusi dugu. Irteera antzematen ez badugu ere gertu behar du, hau poza! Sei orduren ondoren, ibaiaren indarra sumatzen hasi gara berriz ere. Ederra da arraunean egin gabe korronteak eramaten zaituela berriz ere sentitzea. Zati honetan Yukon ibaia nahiko estua da eta bihurgune asko ditu. Nekatuta egon arren ibaiak eskaintzen digun jolasari eutsi diogu. Hiru ordutan 40 kilometro egin ditugu. Ibaian igarotzen dugun hirugarren gaua bada ere, Chilkooteko egunak oso urrunak iruditzen zaizkigu. Ibaia eta oraina besterik ez dago geure buruetan. Liluratuta gaude.



Etorri aurretik Yukon ibaian behera joatea jarduera monotonoa izango zela pentsatzen nuen. Zein oker nengoen! Arraunkada bakoitza, ibaiaren kolorea, zerua, lainoak, paisaia, eguraldia... dena aldatzen da une oro.



Gauerdiero aurora borealak ikusteko ilusioarekin ateratzen naiz dendatik. Gaur ere atera naiz baina gau hotzak berehala uxatu nau eta zakuaren goxora itzuli naiz. Denbora gutxira Josuren garrasiek esnatu gaituzte: aurorak, aurorak!! Ziztu bizian zakuetatik irten gara eta erabat txundituta gelditu gara ikuskizunarekin. Naturaren fenomeno asko txundigarriak dira, baino zeruan sugar berdexkak dantzan ikusteak ez du parekorik. Ipar argiak itzaltzen hasi direnean errealitatera itzuli gara; izoztuta gaude eta presaka dendetan sartu gara.







Egunero 10 ordu inguru arraunean eman arren ibaiko bizitzak erabat asetzen nau. Dena oso erraza bihurtzen da. Kezka guztiak oso primarioak dira eta oinarrizko beharrei lotuta doaz. Jardueraren gozamenarekin gosea, nekea eta hotza bezalako sentsazioak nahasten dira eta kanpalekuko suaren irudia pizten dute gure pentsamenduetan. Arraunkada bakoitza sentsazioen halako errusiar mendia bihurtzen da.




Bihar "Five Fingers" ur bizietako pasartera iritsiko gara. Yukon ibaiak duen zati tekniko bakarra izanik, toki guztietan nabarmentzen dute modu berezian. Gida batean honako hau irakurri dugu: “ur laster arriskutsu hauen ondoren, poliziak sare moduko bat zabaltzen zuen ibaiaren alde batetik bestera, eroritako eta itotako jendea jaso eta identifikatu ahal izateko. Onik ateratzen zen urre bilatzaile bakoitzak zulo bat egin behar zuen eta gorpu haietako bat lurperatu”. Gauean ametsetan dantzan ibili ondoren, ibaian behera goaz berriz ere. Ur bizietara iritsi aurretik gelditu egin gara; den-dena ondo lotuta doala ziurtatu dugu enegarren aldiz eta zein hurrenkeran pasako garen erabaki dugu. Uste baino errazago pasa gara eta algara batean ospatu dugu.




Hartzak bidaia honetako kezka eta ilusio nagusietakoa izan dira eta oraindik ez dugu bat bera ere ikusi, nahiz eta denok ibai ertzak etengabe zelatatzen ditugun. Etsitzen hasiak ginenean Mattinek zerbait ikusi du ibaian. Hasieran zalantza egin dugu, enbor bat izango ote da? Hartza! Hartza da! Igerian doa ibaia alderik alde gurutzatu asmoz. Oso-oso gertu ikusi dugu eta emozioak gainezka egin digu. Eta gauzak zer diren, orain arte hartzik ikusi ez eta lehenengoa ikusi eta ordu betera bigarren hartz bat ikusi dugu ibaian igeri. Bigarren hau luzaroago egon da uretan, eta ibaiertzera iritsita ere lasai ederrean guri begira gelditu da. Ikaragarria izan da!





Dawsonera iristear gaude. Honez gero 9 gau egin ditugu ibaian. Une batzuetan euriarekin, haizearekin eta hotzarekin pittin bat sufritu badugu ere esperientzia gogoangarria izaten ari da. Azken kanpalekua atondu dugu eta arratsalde eguzkitsuaz gozatu dugu ibai ertzean lo kuluxka ederra eginez. Sentimendu nahasiak ditugu: pozik gaude Dawsonera iristear gaudelako baina era berean bidaiaren amaierara iristen ari garela konturatzen hasiak gara eta tristura apur bat ere sentitzen dugu...



Gauean aurorak ikusi ditugu berriz ere eta goiza orain arteko hotzena izan da, 2ºC zero azpitik. Ibaia zoragarri dago, laino lodi batek estaltzen du dena eta Labergeko eguneko oroitzapenak datozkigu gogora. Eguzkia lainoa desegiten ari da gutxinaka eta Yukon ibaiak azken oparia egin nahi digula sentitzen dugu denok. Gaur haizea alde dugu eta korronteak bizkor garamatza. Hala ere, gaur ez dugu presarik, azken arraunkada hauek sakon dastatu nahi ditugu.

Yukon ibaian behera 725 kilometro 10 egunetan egin ondoren Dawsonera iritsi gara. Kanoak lehorreratu eta besarkada estu eta goxoak eman dizkiogu elkarri. Azken erritualari ekin diogu. Kanpalekua atondu dugu azkenekoz.

Garai hartako odisearekin alderaturik gure bidaia oso arina izan da, baina adin oso desberdinetako zortzi lagunon oroimenean betirako geldituko zaizkigu sugarrez tindatutako ilunabarrak, sutondoaren usaina, auroren edertasuna, ibaiaren magia eta Klondike urrun honetan erein dugun laguntasuna, urrea bera baino askoz baliotsuagoa.











Saturday, August 20, 2016

Yukonen urrearen bila

1897an urre ugari topatu zen Yukon ibaiaren adarra den Klondike ibaian. Urte hartako uztailan urrea topatu zuten meatzariak San Franziskoko eta Seattleko kaietara iritsi ziren. Berria jakitean eta susmatu gabe ere zer topatuko zuten han jende asko abiatu zen Columbia Britainiarreko inguru basati eta galdu haietaruntz. Irailerako 10.000 lagun baino gehiago abiatu ziren Yukon urrun eta ezezagunaren bila. Bi edo hiru urteren buruan 60.000 ziren Klondike ibaira gerturatzen saiatu zirenak. Horietako asko eta asko bidean gelditu ziren, Yukon ibaiaren ur hotzetan itota, hotzak akabatuta edo besterik gabe, errealitateren zaplazteko galanta jaso ondoren amets ero hortatik esnatuta.

Ia 120 urte ondoren, zortzi lagunok garai hartako abenturazaleek egindako bidea errepikatu nahi dugu.  Alaskako Dyeatik abiatuko gara oinez eta aste baten buruan Kanadako Whitehorsera iritsi nahi genuke, bertan kanoetan Yukon ibaian behera abiatuko gara 750 kilometroetara dagoen Dawson herriraino iristeko asmotan, hemen, Klondike ibaiko urak Yukon handiarekin bat egiten dute.

Gu ez goaz urre bila, jakina, ilusio handiz prestatutako bidaiarekin eta urrearen balioko bizipenekin konformatuko gara.


San Franciskoko kaia 1897ko uztailan, lehen irteerak Yukon aldera.

Chilkoot Pass, "Golden stairs" 1898
Chilkoot Pass Trail. Oinezko zatia.
Yukon river








Saturday, July 27, 2013

Tolosarraknyn in The West. Part IX: San Francisco.


Even though we had very few time to visit the city of San Francisco, it was special. I have been meeting Jeff since october 2012, some weeks twice and some three times. I was looking for a conversation partner because I felt that the English courses I was taken there weren't enough in order to improve my conversation skills. I went to craiglist, a wonderful website where you can find almost everything, and I saw an ad. Jeff was looking for someone to talk spanish to. After 9 months we have become very good friends. We have spoken about politics, books, movies, sports, interesting places and things to do in the city and I don't know how many more subjects. It has been amazing and I think that both of us we have improved a lot. I know that you would be thinking how could be this story related to San Francisco. The point is that Jeff is from San Francisco.We went to visit his mother and, we spent one night at her home. It was good to meet Jeff's mother and to see where he spent his childhood.
And, what about San Francisco? As I told you we had only a few hours to visit it, but it was enough time to see how interesting is it. We visited Chinatown, different hills, Fisherman wharf, the cable cars or trolleys. We saw Alcatraz, the bay, the Golden Gate Bridge almost hidden behind the clouds...
And, thats it. After 13 days we took a plain from San Francisco to New York City and we finished a tiring but unforgettable trip.



Friday, July 26, 2013

Tolosarraknyn in The West. Part VIII: From Carmel and Monterey to San Francisco.

Fray Junípero Serra was a Franciscan born in Mallorca who founded the first nine of 21 Spanish missions in California, from San Diego to San Francisco. We visited "Mission San Carlos Borromeo de Carmelo" in the village of Carmel (Peninsula of Monterey). It is a interesting place to know a little bit more about the history of California.
The Peninsula of Monterey has an amazing coast and beautiful beaches, but the weather and the water were so cold that we couldn't fully enjoy them.
We drove our car through the beautiful "17 miles drive". As we read in a website "The 17 miles drive is widely recognized as one of the most scenic drives in the world". It might be too much to say "one of the most...", but, it is worth to visit it. We enjoyed unbelievable views and we saw some sea lions just very close to where we were.
The coast from Monterey to San Francisco is still beautiful, but we had to enjoy it from the RV.
The first time we saw "The Golden Gate Bridge", we were so excited! We had seen it so many times in many movies and magazines... It was impressive to cross it. The views of the bay and the city from the northern side of the bridge are wonderful.



Thursday, July 25, 2013

Tolosarraknyn in The West. Part VII: To the Pacific Coast.

After a nice but hot hike, we left the Snow Canyon toward the Pacific coast. There are many interesting places in between but we decided to spent our last days along the coast.
We past through Las Vegas and I have to tell you the truth, Ixa and me we got horrified but our children liked it... I didn't even take pictures so I took two from a picture bank to put them in the video.
We spent one night in a campground close to the Mojave Desert. I put some picture taken while we were crossing the desert. We just left the RV and took the pictures.
We got to the coast from "Morro Bay" and we took north toward San Francisco. There are many interesting places there, but the most impressive  are in my opinion "Big Sur" State Park and the beach of the elephant seals. You can almost touch them.


Wednesday, July 24, 2013

Tolosarraknyn in The West. Part VI: Snow Canyon State Park, Utah.

After visiting the Grand Canyon we still had more than 100 miles to drive. It was a long day, we left Zion early in the morning, we drove until the North rim of the Grand Canyon and we drove back again in our way to the Pacific coast.
We didn't know anything about the Snow Canyon State Park, but we needed a place where sleep. Surfing in Google we found this place and we thought that could be a nice option.
What a wonderful surprise! We found an unbelievable landscape.  Snow Canyon has a campground surrounded by ancient lava flows and red Navajo sandstone.
We got there around 8:00 pm and, even we were tired we decided to climb a hill just above the campground. It was magical: the landscape, the colors, the loneliness... Despite the temperature (105 Fahrenheit/40 Celsius) we really enjoyed this late hike.
The next day we did a longer hike through the park. As you'll see in the video, the environment is incredible.
Libe, Ander and Xabi, got again the "Ranger Junior" title! 






Tuesday, July 23, 2013

Tolosarraknyn in The West. Part V: Grand Canyon, North Rim.


We left Zion early in the morning and, after three hours of driving we got to the North Rim of the Grand Canyon. The first two hours we went  through a very dry landscape. I thought that the scenery would be the same until the edge of the canyon, but around 30 miles before it, we went into a forest, the "Kaibab Plateau".   We saw an alpine view, green meadows surrounded by conifers and some aspen. We were surprised, we didn't expect that. I thought that everything would be dry and reddish.
If you decide to go down into the Canyon you have to be in a good shape and ready for a hot and strenuous hike.
You can get the best views of the North Rim from"Bright Angel Point". An easy half mile hike head you to this balcony. From here we felt the grandiosity of the Canyon. The contrasting colors and the immensity are incomparable. After visited this unbelievable point, we took the "Transept Trail", a hike that follows the canyon rim.
As you can see in the video our youngest children became "Junior Ranger" after doing some work and to swear to preserve the National parks and The Planet Earth.